daan roosegaarde college tour

Stel je hebt tal van innovatieve en wereldwijd aansprekende (kunst)projecten op je naam staan en in een interview word je langzaam maar zeker onderuit gehaald. Men twijfelt of die projecten wel echt helemaal van jou zijn. Loop je dan weg, of blijf je zitten? Het overkwam Daan Roosegaarde afgelopen dinsdag (uitzending op vrijdag) bij College Tour. Hij koos ervoor om op te staan, en na een pauze van 18 minuten weer terug te komen om het gesprek snel af te ronden. Schreef Ward vrijdagochtend nog over #shitstorm, in de avond hadden we er al weer eentje. Twitter ging los op zowel Roosegaarde als interviewer Twan Huys. Fraai was het zeker niet, maar wiens reputatie liep nu de meeste schade op? Hoe stuur je reputatiemanagement in interviews?

Laten we eerst kijken naar de rol van College Tour en de redactie van het programma. Uit een statement blijkt dat ze in aanloop naar het gesprek steeds meer mensen spraken die Roosegaarde eigenlijk maar een op zichzelf gericht mannetje vonden. Kan gebeuren, mensen mogen dat vinden en zelfs zeggen. Ze kozen ervoor drie filmpjes te laten zien waarin de toon steeds kritischer werd. Het begon met ‘Daan moet een beetje op de grond blijven staan’ tot ‘Daan denkt alleen aan zichzelf en strijkt de eer van andermans werk op’. Die laatste uitspraak werd gedaan door professor Ursem, die zich niet gekend voelt in zijn werk aan de smog-toren. Vreemde uiting, vooral omdat de beste man in vrijwel alle uitingen over die smog-toren gewoon genoemd wordt; van eigen media tot externe publicaties.

Normaal zou de redactie zo’n mening eruit filteren, het moet tenslotte wel een beetje leuk blijven op vrijdagavond primetime. Maar wat als er een trend begint te ontstaan? Dan heeft de interviewer reden genoeg om dat eens te polsen bij de persoon in kwestie. Niet veroordelend, maar geïnteresseerd: “Goh, hoe sta jij hierin? Is het niet opvallend dat wel veel mensen dit vinden?”.

Kunstenaar vs. crimineel

Twitter ontplofte. Eindelijk weer eens opvallende televisie, terwijl het niet eens live was. Er ontstonden duidelijk twee kampen. Het ene kamp geheten “Wat kunnen we toch zeiken in Nederland” wist goed te herinneren dat Huys in de aflevering met crimineel Holleeder geen enkele kritische vraag durfde te stellen, terwijl een slimme kunstenaar er nu van langs kreeg. Het andere kamp geheten “Hou jij je hoofd eens beneden het maaiveld” vond kunstenaar Roosegaarde vooral een aansteller dat hij wegliep na het derde filmpje.

De keuze van College Tour om dit allemaal ook zo uit te zenden, inclusief de beelden van tijdens de ‘pauze’ is uiteraard redelijk sensationeel geworteld. De opmerking van Roosegaarde dat Huys enkel de bewuste vragen stelde voor de kijkcijfers klopte wat dat betreft niet helemaal. Het uitzenden van dat fragment was echter wel kijkcijfergericht. Toch fijn dat je trending topic kunt worden, en er nog dagen over je geschreven wordt, zoals hier.

Weglopen bij interview

Terug naar de vraag wie er nu het meeste nat ging. De redactie van College Tour had zijn werk in de voorbereiding gedaan. Het was netjes geweest Roosegaarde wellicht iets beter te briefen, hoewel dit ook het werk van zijn communicatiemensen is. Zij hadden moeten achterhalen wat de insteek van het gesprek zou zijn. Wel een fijne opsteker voor de PR-mensen is dat hij tijdens de uitzending om hulp roept richting zijn PR-dame (of iets in die geest). Zie je wel, die PR-adviseurs zijn best nuttig;-).

De opmerkingen in de eerste filmpjes pareerde Roosegaarde prima, met een inhoudelijke reactie en een kwinkslag: “Van wie is een idee? Een idee is niks tot het wordt uitgevoerd.” En “Filemon weet niet eens wat een narcist is”. Datzelfde had hij nogmaals bij het derde filmpje kunnen doen. De professor maakte vooral zichzelf belachelijk, terwijl Roosegaarde met mijn suggestie hierboven “Hij staat gewoon genoemd” het geheel veel minder gewicht had gegeven. Het antwoord was zo simpel dat de studente die in de ‘pauze’ aan het woord kwam het prima verwoordde: “Ik heb een prijs gewonnen door twee bestaande uitvindingen te koppelen. Is dat dan innovatie? Blijkbaar wel”.

Marjolijn Kamphuis geeft op Vance aan dat College Tour de succesvolle kunstenaar tekort doet. Hoewel zijn projecten lovenswaardig zijn en hij zeker een podium mag en moet krijgen, mogen we wel gewoon een inhoudelijk gesprek voeren. Of daar dan een uitgebreide opbouw richting kritiek voor nodig is, is zeker de vraag. Aan de andere kant, als je het filmpje van Ursem los had laten zien, hadden we dat weggelachen en was de discussie over eigendom van ideeën wellicht niet goed losgekomen.

Kun je weglopen bij een interview? Ja dat kan. Als het verhaal echt een kant opgaat die niet afgesproken is, schadelijk is, of pure onzin. Mits je het kan pareren. Jack van Gelder stapte eind vorig jaar de studio niet eens in na het horen van een klaagzang vooraf van andere gasten. De sfeer is dan al zo gezet dat er weinig winst is te behalen. Maar Roosegaarde vestigde door nu halverwege weg te lopen zo veel aandacht op de aantijgingen dat ze dus in ieder geval gedeeltelijk voor waar zijn aan te nemen. Althans, dat is de publieke opinie al snel. Als er een camera op je gericht staat weet je dat alles uitvergroot wordt. Dus dan kun je beter slikken en ontkrachten. Dat is beter voor je reputatie dan weglopen voor kritiek, die door deze actie mogelijk lijkt te kloppen. Maar wanneer wordt het echt teveel? Tja, dat is lastig aan te geven. Maar als je, in een thuiswedstrijd (de opname was in Studio Roosegaarde), voor het blok wordt gezet zou ik eerder iemand verbaal wegsturen dan zelf de biezen pakken.